{"id":14739,"date":"2026-09-02T10:07:20","date_gmt":"2026-09-02T08:07:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.socialenergie.be\/?p=14739"},"modified":"2026-09-03T11:00:53","modified_gmt":"2026-09-03T09:00:53","slug":"het-sociaal-tarief-moet-behouden-blijven-de-creg-is-heel-duidelijk-in-haar-analysenota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/het-sociaal-tarief-moet-behouden-blijven-de-creg-is-heel-duidelijk-in-haar-analysenota\/","title":{"rendered":"Het sociaal tarief moet behouden blijven &#8211; De CREG is heel duidelijk in haar analysenota"},"content":{"rendered":"<p>De <strong>Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas <\/strong>(CREG) publiceerde in juli een analysenota <strong>waarin ze pleit voor het behoud van het sociaal tarief<\/strong><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. De federale minister van Energie had eind april gevraagd om na te denken over een mogelijke ingrijpende hervorming waarbij het sociaal tarief afgeschaft zou worden en door een forfaitaire premie vervangen zou worden. Deze hervorming werd vermeld in het regeerakkoord.<\/p>\n<p>Het sociaal tarief is een van de <strong>meest doeltreffende instrumenten in de strijd tegen energiearmoede<\/strong><a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. We zijn dan ook verheugd over de inhoud van de analyse van de CREG. Als autonome federale instantie voor de regulering van de elektriciteits- en aardgasmarkten in Belgi\u00eb zijn haar adviezen en analyses belangrijk en gezagvol.<\/p>\n<h2><strong>1. Doel van de analysenota <\/strong><\/h2>\n<p>De federale regering overweegt een hervorming van het sociaal energietarief door het huidige systeem te vervangen door een forfaitaire premie. De minister van Energie heeft aan de CREG gevraagd om deze eventuele nieuwe richting vanuit vier invalshoeken te beoordelen: de afbakening van de begunstigden, de doeltreffendheid tegen energiearmoede, de budgettaire impact en de operationele haalbaarheid.<\/p>\n<p>De CREG haalt meteen een kernidee aan: het huidige systeem van het sociaal tarief werkt over het algemeen heel goed. De doelgroep van begunstigden zou beter afgebakend kunnen worden. Het systeem vervangen door een forfaitaire premie zou minder bescherming bieden aan kwetsbare huishoudens.<\/p>\n<h2><strong>2. Overzicht van de werking van het huidige systeem<\/strong><\/h2>\n<p>Het huidige sociaal tarief bestaat sinds 2007. Het vormt het belangrijkste federale mechanisme om kwetsbare huishoudens te beschermen tegen de energiekosten.<\/p>\n<p>Dit zijn de belangrijkste kenmerken:<\/p>\n<ul>\n<li>Het garandeert de begunstigden de laagste prijzen voor energie en netwerkkosten.<\/li>\n<li>Het is hetzelfde voor het hele Belgische grondgebied, ongeacht de leverancier of de distributiezone.<\/li>\n<li>Het geldt voor al het verbruik van het huishouden bij zijn leverancier.<\/li>\n<li>Het wordt rechtstreeks op de factuur toegepast, dus de steun is er onmiddellijk.<\/li>\n<li>Het is in grote mate geautomatiseerd: meer dan 90% van de begunstigden krijgt het zonder dat ze daarvoor stappen moeten ondernemen.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Deze automatisering is een sleutelpunt en beperkt in grote mate de non-take-up, dat wil zeggen situaties waarin mensen recht hebben op steun maar die in de praktijk niet benutten.<\/p>\n<h2><strong>3. Wat er zou veranderen bij een systeem met forfaitaire premie<\/strong><\/h2>\n<p>De CREG onderzoekt de hypothese van de vervanging van het sociaal tarief door een premie. Daarbij wijst ze op verschillende belangrijke verschillen:<\/p>\n<ul>\n<li>Huishoudens zouden gebonden blijven aan hun commerci\u00eble contract met hun leverancier.<\/li>\n<li>De bescherming zou verschillen naargelang de woonplaats, aangezien de netwerkkosten verschillen per regio en distributiezone.<\/li>\n<li>De premie zou losstaan van het werkelijke verbruik en dus van de concrete energiebehoeften van het huishouden.<\/li>\n<li>Het risico zou bestaan dat de premie niet automatisch toegekend wordt, waardoor de non-take-up zou toenemen en er meer administratieve rompslomp ontstaat.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Met andere woorden, twee huishoudens in een gelijkaardige kwetsbare situatie zouden steun kunnen krijgen met een heel verschillende waarde naargelang hun leverancier, hun contract, hun locatie of hun vermogen om de vereiste formaliteiten te vervullen.<\/p>\n<h2><strong>4. Afbakening van de doelgroep van begunstigden <\/strong><\/h2>\n<p>De CREG is van mening dat de doelgroep van het huidige systeem beter afgebakend kan worden. Momenteel is de toegang vooral gebaseerd op sociale statuten. Ze raadt aan om er een inkomenscriterium aan toe te voegen.<\/p>\n<p>Ze vindt het relevant om zich te baseren op de drempels die gebruikt worden voor de begunstigden van een verhoogde tegemoetkoming (BVT), vooral de categorie \u2018inkomsten BVT\u2019. Het idee bestaat erin om:<\/p>\n<ul>\n<li>het sociaal tarief blijvend open te stellen voor huishoudens met een laag inkomen die niet in de huidige categorie\u00ebn vallen;<\/li>\n<li>een inkomensplafond in te voeren voor alle begunstigden, ook bepaalde huidige begunstigden die verbonden zijn aan een statuut.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Het doel is tweeledig: huishoudens die echt in nood zijn beter helpen en voorkomen dat dit te ver uitgebreid wordt en dus te duur wordt voor de overheidsbegroting.<\/p>\n<p>De CREG is van mening dat een gedifferentieerd systeem in twee schijven een goede oplossing zou zijn, op voorwaarde dat het eenvoudig blijft:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Schijf 1<\/strong>: huishoudens waarvan het inkomen lager is dan of gelijk is aan het plafond \u2018inkomsten BVT\u2019 afgestemd op de omvang van het huishouden. Ze zouden het volledige huidige sociaal tarief krijgen: energiecomponent + netwerkcomponent.<\/li>\n<li><strong>Schijf 2<\/strong>: huishoudens waarvan het inkomen hoger is dan dit eerste plafond, maar die onder een hoger maximumplafond blijven. Ze zouden beperktere steun krijgen: enkel het sociaal tarief op de energiecomponent.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Volgens de CREG zou dit mechanisme het drempeleffect beperken, de sociale gerechtigheid verbeteren en de kosten van de maatregel beter onder controle houden.<\/p>\n<h2><strong>5. Waarom de CREG geen voorstander is van de vervanging door een premie <\/strong><\/h2>\n<p>De conclusie van de CREG is heel duidelijk: de vervanging van het sociaal tarief door een forfaitaire premie zou minder bescherming bieden voor kwetsbare huishoudens, om minstens vijf redenen.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Minder sociale doeltreffendheid <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Het sociaal tarief volgt de marktprijzen. Het biedt ook bescherming tegen prijsstijgingen. Het past zich aan het verbruiksniveau aan en is onmiddellijk zichtbaar op de factuur.<\/p>\n<p>Een premie daarentegen zou vast of forfaitair zijn, dus minder aangepast aan de werkelijke behoeften. De huishoudens zouden bovendien eerst hun volledige factuur moeten betalen, om daarna gedeeltelijk terugbetaald te worden via de premie.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Meer risico op non-take-up <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Hier wordt verwezen naar het voorbeeld van Frankrijk: sinds de vervanging van gelijkaardige mechanismen door de energiecheque blijft het non-take-up-percentage vrij hoog, namelijk rond de 18%. De CREG ziet daarin een alarmsignaal: een premiesysteem vindt minder vlot de weg naar de meest kwetsbare doelgroepen, met name degenen die administratieve moeilijkheden ondervinden.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ongelijke bescherming naargelang leverancier en regio<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Met een premie zouden de begunstigden soms blootgesteld blijven aan de duurste commerci\u00eble contracten. Een deel van het overheidsgeld zou dus indirect dienen om dure aanbiedingen te financieren, in plaats van een structureel lagere prijs te garanderen. Bovendien zou de bescherming in Belgi\u00eb niet langer uniform zijn, doordat de netwerkkosten en de tariefvoorwaarden verschillen naargelang de zones.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Juridisch risico van de invoering van een premiesysteem<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>De CREG haalt ook het <em>standstill<\/em>-beginsel aan dat verband houdt met artikel 23 van de Grondwet: een vermindering van een bestaand niveau van sociale bescherming zonder dwingende redenen is verboden. Voor de CREG kan de overgang naar een premie gezien worden als een verlaging van het beschermingsniveau, dus als een juridisch kwetsbare keuze.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Mogelijke vraagtekens rond Europese conformiteit<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>In de nota van de CREG staat ook dat bij een overgang naar een premie de compatibiliteit met het Europese recht nagegaan moet worden, aangezien het huidige sociaal tarief juist beantwoordt aan het doel om kwetsbare consumenten te beschermen.<\/p>\n<h2><strong>6. Budget en haalbaarheid<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li><strong>\u00a0<\/strong><strong>Op budgettair vlak<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>De CREG wijst erop dat de kosten van het huidige systeem van verschillende factoren afhangen: het aantal begunstigden, het verbruiksniveau, de energieprijs en de netwerktarieven.<\/p>\n<p>Een premiesysteem lijkt op het eerste gezicht gemakkelijker te berekenen, maar er moet ook rekening gehouden worden met de extra administratieve last die het beheer daarvan met zich meebrengt.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Op operationeel vlak<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>De CREG benadrukt een cruciaal punt: als we de steun beter willen toespitsen op het inkomen, de samenstelling van het huishouden en eventueel het vermogen, moet er een adequate federale databank opgericht worden. Maar die databank bestaat vandaag niet.<\/p>\n<p>Het is dus haalbaar om het huidige systeem te verbeteren, maar een verfijndere afbakening van de doelgroep vergt een aanzienlijke administratieve, informatica- en institutionele investering.<\/p>\n<p>De CREG is desondanks van mening dat de optie met de twee schijven, gebaseerd op reeds bestaande componenten, de meest realistische zou zijn als er toch een hervorming doorgevoerd zou worden.<\/p>\n<h2><strong>7. Andere voorgestelde verbeteringen<\/strong><\/h2>\n<p>De CREG formuleert nog twee extra pistes:<\/p>\n<ul>\n<li>invoering van een categorie C4 voor collectieve elektriciteitsinstallaties in sociale woningen, om technologische neutraliteit te garanderen en discriminatie tussen huishoudens te vermijden op basis van de manier waarop ze zich verwarmen;<\/li>\n<li>herbekijken van de manier waarop het sociaal warmtetarief berekend wordt, aangezien de warmtenetten ge\u00ebvolueerd zijn en niet meer noodzakelijk de oorspronkelijke logica weerspiegelen die gebaseerd was op gas.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ze is ook van mening dat het op termijn wenselijk zou zijn om meer rekening te houden met het vermogen van de huishoudens, maar erkent dat er momenteel geen enkele volledige databank bestaat om dat op een operationele manier te doen.<\/p>\n<h2><strong>8. Algemene conclusie<\/strong><\/h2>\n<p>De CREG pleit voor het behoud van het huidige sociaal tarief. Ze vindt het doeltreffend, beschermend, automatisch en beter afgestemd op energiearmoede.<\/p>\n<p>De CREG raadt ten stelligste af om het te vervangen door een forfaitaire premie, die minder billijk, minder doeltreffend en juridisch riskanter zou zijn.<\/p>\n<p>De CREG voegt eraan toe dat als er toch een hervorming moet plaatsvinden, ze pleit voor het behoud van de huidige logica van het sociaal tarief, maar stelt voor om de doelgroep van de begunstigden beter af te bakenen op basis van:<\/p>\n<ul>\n<li>een inkomenscriterium,<\/li>\n<li>de omvang van het huishouden,<\/li>\n<li>eventueel op termijn het vermogen,<\/li>\n<li>en een eenvoudig systeem met maximaal twee schijven.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Met andere woorden, de CREG pleit voor een uitbreiding van het sociaal tarief naar inkomsten BVT\u2019s.<\/p>\n<p>Tegelijk zou een plafond toegepast worden op de inkomsten van mensen die het sociaal tarief genoten op basis van het statuut. In de praktijk lijkt een databank met alle roerende en onroerende inkomsten onrealistisch. Dat zou dus alleen betrekking hebben op de beroepsinkomsten van de huidige begunstigden van bijkomende kinderbijslag voor kinderen met een lichamelijke of geestelijke handicap, aangezien de andere statuten al verbonden zijn met lage of onbestaande inkomsten.<\/p>\n<p>Deze verfijning van de doelgroep van de begunstigden zou twee voordelen bieden:<\/p>\n<ul>\n<li>Huishoudens met een laag inkomen die niet onder de huidige toekenningsvoorwaarden op basis van de statuten vallen, zouden voortaan het sociaal tarief kunnen genieten.<\/li>\n<li>Met de invoering van een inkomenscriterium zou het mogelijk zijn om een degressief systeem in te voeren op basis van twee inkomenscategorie\u00ebn<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Kortom, de CREG beweert niet dat er niets moet veranderen. Maar ze geeft er de voorkeur aan om een doeltreffend instrument niet te vervangen door een zwakkere maatregel<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>, en stelt voor om het bestaande systeem te verbeteren door de begunstigden van het sociaal tarief beter af te bakenen.<\/p>\n<p class=\"greybg\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> CREG, <em>Analysenota over de hervorming van het sociaal tarief voor energie<\/em>, Z3223, 26 mei 2026, hier beschikbaar: <a href=\"https:\/\/www.creg.be\/sites\/default\/files\/assets\/Publications\/Notes\/Z3223NL.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.creg.be\/sites\/default\/files\/assets\/Publications\/Notes\/Z3223NL.pdf<\/a><\/p>\n<p class=\"greybg\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Zie met name onze analysenota, mede ondertekend door tal van actoren: <a href=\"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/publications\/het-sociaal-tarief-essentieel-in-de-strijd-tegen-energiearmoede\/\">https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/publications\/het-sociaal-tarief-essentieel-in-de-strijd-tegen-energiearmoede\/<\/a><\/p>\n<p class=\"greybg\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.creg.be\/nl\/publicaties\/nota-z3223\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.creg.be\/nl\/publicaties\/nota-z3223<\/a><\/p>\n<p class=\"greybg\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> De doeltreffendheid is erkend in verschillende studies en publicaties van buiten de CREG; zie met name de referenties vermeld in <a href=\"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/publications\/het-sociaal-tarief-essentieel-in-de-strijd-tegen-energiearmoede\/\">https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/publications\/het-sociaal-tarief-essentieel-in-de-strijd-tegen-energiearmoede\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) publiceerde in juli een analysenota waarin ze pleit voor het behoud van het sociaal tarief[1]. De federale minister van Energie had eind april gevraagd om na te denken over een mogelijke ingrijpende hervorming waarbij het sociaal tarief afgeschaft zou worden en door een [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":14738,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-14739","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nieuws"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14739"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14744,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14739\/revisions\/14744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}