{"id":15046,"date":"2026-11-09T15:12:57","date_gmt":"2026-11-09T14:12:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.socialenergie.be\/?p=15046"},"modified":"2026-11-16T10:11:08","modified_gmt":"2026-11-16T09:11:08","slug":"wat-zeggen-de-cijfers-over-de-armoede-en-ongelijkheden-in-brussel-in-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wat-zeggen-de-cijfers-over-de-armoede-en-ongelijkheden-in-brussel-in-2025\/","title":{"rendered":"Wat zeggen de cijfers over de armoede en ongelijkheden in Brussel in 2025?"},"content":{"rendered":"<p>De Welzijnsbarometer van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad geeft inzicht in de armoede en de sociale en gezondheidsongelijkheden in Brussel.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/publications\/welzijnsbarometer-2025-heel-verontrustende-conclusies\/\">In deze analyse<\/a> hebben we er een aantal conclusies uit getrokken. Hieronder vind je een korte samenvatting van de thema\u2019s die relevant zijn voor ons:<\/p>\n<h2>De Brusselse bevolking is divers<\/h2>\n<p>De Brusselse bevolking blijft groeien. Op 1 januari 2024 telde het gewest officieel 1.249.597 inwoners. Dat cijfer houdt geen rekening met een deel van de bevolking dat er niet officieel gedomicilieerd is, asielzoekers en mensen zonder papieren.<\/p>\n<p>De Brusselaars zijn gemiddeld jonger dan de inwoners van de andere gewesten. De komende jaren wordt wel een geleidelijke vergrijzing verwacht.<\/p>\n<p>Brussel is bovendien bijzonder multicultureel. Veel inwoners hebben een buitenlandse nationaliteit of roots in het buitenland.<\/p>\n<p>De Brusselse bevolking verandert voortdurend. Slechts 60% van de inwoners in 2024 woonde tien jaar eerder ook al in Brussel. Dit grote verloop bemoeilijkt de continu\u00efteit van de levensloop, de sociale en gezondheidsbegeleiding en de stabiele toegang tot rechten.<\/p>\n<h2>De financi\u00eble armoede blijft hoog en de verschillen zijn groot<\/h2>\n<p>26% van de Brusselaars leeft onder de armoederisicogrens.<\/p>\n<p>De verschillen binnen het Brussels Gewest zijn zeer uitgesproken. Volgens de administratieve schattingen gaan de armoedecijfers van 9% in Sint-Pieters-Woluwe tot meer dan 30% in Molenbeek en Sint-Joost.<\/p>\n<p>De inkomensongelijkheden zijn erg groot in Brussel: er zijn meer armen dan elders en deze mensen hebben een lager inkomen dan in de andere gewesten, terwijl de rijksten een iets hoger inkomen hebben dan in de andere gewesten.<\/p>\n<p>Brussel telt ook meer huishoudens zonder belastbaar inkomen. Deze indicator wijst op zeer uiteenlopende situaties, met enerzijds huishoudens die niet-belastbare uitkeringen ontvangen, en anderzijds internationale ambtenaren die niet in Belgi\u00eb belast worden.<\/p>\n<h2>Steeds meer Brusselaars vragen om sociale bijstand<\/h2>\n<p>Ongeveer een vijfde van de actieve bevolking in het Brussels Gewest leeft van een bijstandsuitkering of vervangingsinkomen. Die bedragen liggen vaak onder de armoedegrens, ondanks enkele recente herwaarderingen.<\/p>\n<p>De voorbije tien jaar is de structuur van de vervangingsinkomens veranderd. Tussen 2013 en 2025 zien we de volgende indrukwekkende evolutie:<\/p>\n<p>Het aantal leefloners is met 66% gestegen. Bij de 18- tot 24-jarigen gaat het zelfs om een stijging van 100%.<\/p>\n<p>Het aantal begunstigden van een werkloosheids- of inschakelingsuitkering is met 35% gedaald.<\/p>\n<p>Deze ontwikkeling weerspiegelt een geleidelijke verschuiving van een deel van de bevolking van het socialezekerheidsstelsel naar de sociale bijstand die door de OCMW\u2019s verstrekt wordt.<\/p>\n<p>Ouderen worden niet gespaard. In januari 2024 kreeg 14% van de Brusselse senioren een IGO, tegenover 9% tien jaar eerder. Ook daar zijn er grote verschillen tussen de gemeenten onderling.<\/p>\n<p>Het aantal personen in invaliditeit is tussen 2013 en 2023 met 67% gestegen.<\/p>\n<h2>De toegang tot een fatsoenlijke woning is moeilijk<\/h2>\n<p>Het rapport wijst op een structurele huisvestingscrisis in Brussel. De toegang tot een fatsoenlijke woning wordt bemoeilijkt door de combinatie van hoge prijzen, vaak lage inkomens en verouderde panden.<\/p>\n<p>Boven op de inflatie is de re\u00eble gemiddelde huurprijs op de Brusselse private markt tussen 2004 en 2024 met 19% gestegen.<\/p>\n<p>Brussel is echter een gewest waar 64% van de huishoudens huurder is: 54% van de Brusselse huishoudens huurt op de private markt en 10% huurt tegen een prijs die lager is dan de markt, bijvoorbeeld via sociale huisvesting of een SVK<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p>Bijgevolg besteden de 20% armste Brusselaars ongeveer de helft van hun inkomen aan huisvesting, tegenover iets meer dan 10% voor de 20% rijkste Brusselaars. Na betaling van de woning blijft er gemiddeld slechts 13 euro per dag en per persoon over in de armste huishoudens, tegenover 82 euro bij de meest welgestelde huishoudens.<\/p>\n<p>In 2024 bedroeg het mediane aandeel van de uitgaven voor huisvesting in het inkomen van de huishoudens 26% in Brussel, tegenover 14% in Vlaanderen en 18% in Walloni\u00eb.<\/p>\n<p>Eind 2024 telde het Brussels Gewest 41.014 sociale woningen, waarvan 36.055 verhuurde en 4.959 lege. Het park is sinds 2009 lichtjes gegroeid, maar niet voldoende om tegemoet te komen aan de vraag. Concreet zien we een evolutie van 7,7 sociale woningen per 100 huishoudens in 2005 naar 7 sociale woningen per 100 huishoudens in 2024. Op 1 januari 2025 stonden 55.572 huishoudens op de wachtlijst voor een sociale woning<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p>Tegelijk liep het aantal daklozen of slecht gehuisveste mensen op tot 9.777 in november 2024, een stijging van ongeveer 25% in twee jaar tijd.<\/p>\n<p>Slechte huisvesting kan zich uiten als volgt:<\/p>\n<ul>\n<li>30% van de Brusselaars woont in een overbezette woning, en dat is het geval bij ongeveer de helft van de gezinnen met kinderen.<\/li>\n<li>24% woont in een woning met ernstige gebreken.<\/li>\n<li>Slechts 44% van de woningen had op 1 januari 2025 een geldig EPB-certificaat. Bij de gecertificeerde woningen zit 43% in klasse F-G, dus in de slechtste energiecategorie\u00ebn, en slechts 19% heeft een EPB tussen A en C.<\/li>\n<\/ul>\n<p>De overbezetting en het gebrek aan hygi\u00ebne hebben een impact op de gezondheid, de schoolprestaties, de voeding en het algemeen welzijn. Het rapport brengt deze moeilijkheden in verband met een overmatige schuldenlast, die vaak veroorzaakt wordt door uitgaven in het dagelijks leven, met name de huur, de lasten en de kosten voor gezondheidszorg.<\/p>\n<h2>De kosten voor gas, elektriciteit en water wegen zwaar door op het budget van de huishoudens<\/h2>\n<p>De Welzijnsbarometer wijst erop dat de energiefactuur een belangrijke factor is die de sociale kwetsbaarheid vergroot, vooral na de prijsstijging van 2021-2022. Hoewel de prijzen na de piek van 2022 gedaald zijn, blijven ze hoger dan de bedragen van voor de crisis in 2024 en 2025.<\/p>\n<p>\u2018Energiedeprivatie\u2019, dat betrekking heeft op huishoudens die hun woning niet voldoende kunnen verwarmen of die de afgelopen twaalf maanden bepaalde facturen niet konden betalen, treft ongeveer 13% van de Brusselse huishoudens. Dit percentage stijgt tot 20% voor huishoudens van het eerste inkomenskwintiel.<\/p>\n<p>De Welzijnsbarometer benadrukt dat het Brussels Gewest soms lagere gemiddelde energie-uitgaven heeft dan de andere gewesten. Dit valt ook te verklaren door kleinere woningen, overbezetting en situaties van deprivatie.<\/p>\n<p>Twee grote beschermingsmechanismen worden in de Welzijnsbarometer naar voren gebracht:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Het federale sociaal tarief<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>In september 2025 genieten 71.346 Brusselse huishoudens het sociaal tarief voor elektriciteit, en 50.042 ook voor gas. Dat komt dus neer op 14,5% van de Brusselse huishoudens, wat meer is dan in Vlaanderen of Walloni\u00eb.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Het Brusselse statuut van beschermde klant<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Na de hervorming in 2022 is het aantal begunstigden sterk toegenomen. Nadien is dat aantal gestabiliseerd tussen 9.000 en 10.000 huishoudens, met een lichte daling in de eerste helft van 2025.<\/p>\n<p>Sinds 2022 is de waterprijs ieder jaar gestegen. De meeste huishoudens in een situatie van waterarmoede kampen ook met energiearmoede. Voor huishoudens met een laag inkomen kan het over het algemeen moeilijk zijn om alle woonlasten te betalen.<\/p>\n<p>Het waterverbruik per persoon varieert niet naargelang het inkomensniveau in het Brussels Gewest: huishoudens die in armoede leven, verbruiken niet minder water dan rijke huishoudens. Het waterverbruik (en dus de factuur) hangt wel af van de grootte van het huishouden.<\/p>\n<p>Tot slot wijst het rapport er ook op dat 27.644 \u2018huishoudelijke abonnees\u2019 in 2024 een <strong>afbetalingsplan<\/strong> hadden, wat neerkomt op 9% van alle huishoudelijke abonnees. En dat de onbetaalde facturen bij Vivaqua in 2024 (over de laatste twaalf maanden, incl. btw) goed waren voor 48,5 miljoen euro.<\/p>\n<h2>De ongelijkheden komen tot uiting in onderwijs en werk en hebben een impact op de gezondheid<\/h2>\n<p>De sociale ongelijkheden wegen zwaar door op het schooltraject.<\/p>\n<p>De verschillen in de toegang tot de arbeidsmarkt zijn duidelijk naargelang het opleidingsniveau, de nationaliteit, de herkomst en de gezinssamenstelling. Geslacht heeft een grote invloed op de toegang tot werk en vrouwen hebben veel vaker een deeltijdse job.<\/p>\n<p>Inwoners van de armste gemeenten hebben een levensverwachting die ongeveer vijf jaar lager ligt dan bij inwoners van de meest welgestelde gemeenten. Die verschillen beginnen al in de vroege kinderjaren: kinderen die geboren worden in gezinnen zonder arbeidsinkomen lopen meer dan twee keer zoveel risico op kindersterfte dan kinderen die geboren worden in een gezin met twee inkomens.<\/p>\n<p>Ook chronische ziekten volgen een sterke sociale gradi\u00ebnt.<\/p>\n<p>Mentale gezondheidsproblemen nemen toe sinds de coronacrisis. In 2024 vertoonde bijna 20% van de Brusselse volwassenen symptomen van angststoornissen of depressie. Ook invaliditeit neemt toe.<\/p>\n<p>De toegang tot gezondheidszorg en preventieve zorg blijft ongelijk.<\/p>\n<h2>Conclusie<\/h2>\n<p>Uit de Welzijnsbarometer blijkt dat armoede in het Brussels Gewest niet alleen een kwestie is van een gebrek aan inkomen: het is een structureel, multidimensionaal en ruimtelijk geconcentreerd probleem. Armoede be\u00efnvloedt de levensloop al van in de kindertijd, zet zich voort op school, op het werk, op het vlak van huisvesting en gezondheid, en dreigt te verergeren onder invloed van de recente hervormingen en opeenvolgende crisissen.<\/p>\n<p>De Welzijnsbarometer roept dus impliciet op tot krachtige, geco\u00f6rdineerde en duurzame overheidsmaatregelen, die opgewassen zijn tegen de omvang van de ongelijkheden in Brussel. We blijven ons samen met andere actoren ten volle inzetten om sociale achteruitgang te voorkomen en beschermende hervormingen te bevorderen die de toegang van iedereen tot fatsoenlijke en betaalbare huisvesting, energie en water waarborgen.<\/p>\n<p class=\"greybg\"><a name=\"_ftn1\"><\/a>[1] SVK\u2019s beheren in totaal bijna 8.000 woningen, maar hun groei vertraagt.<\/p>\n<p class=\"greybg\"><a name=\"_ftn2\"><\/a>[2] Eind 2024 stonden 60.419 huishoudens op de wachtlijst (v\u00f3\u00f3r schrappingen). Op 1 januari 2025 waren er nog 55.572 op de wachtlijst na schrappingen. 47.588 daarvan zijn Brusselse huishoudens.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De Welzijnsbarometer van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad geeft inzicht in de armoede en de sociale en gezondheidsongelijkheden in Brussel. In deze analyse hebben we er een aantal conclusies uit getrokken. Hieronder vind je een korte samenvatting van de thema\u2019s die relevant zijn voor ons: De Brusselse bevolking is divers De Brusselse [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":14904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-15046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nieuws"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15046"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15047,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15046\/revisions\/15047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.socialenergie.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}