De Brusselse sociale bescherming hervormen? Niet om het even hoe!

Bijgewerkt op: 09/09/2026

Op 10 juni 2026 keurde de raad van bestuur van BRUGEL, de Brusselse energieregulator, zijn initiatiefadvies ‘betreffende een nieuw regionaal model voor sociale bescherming’ goed. Met dit advies wil BRUGEL naar eigen zeggen de Brusselse huishoudens enerzijds een gerichte bescherming bieden die afgestemd is op hun kwetsbaarheidssituatie, en anderzijds een dynamische markt bieden die openstaat voor nieuwe leveranciers en nieuwe concurrerende aanbiedingen.

Het Steunpunt SocialEnergie, Infor GasElek, het ABVV, BV-OECO, het Steunpunt Schuldbemiddeling, IEB en SAAMO hebben als reactie op dit advies gezamenlijk een standpuntnota ondertekend in het kader van de openbare raadpleging die BRUGEL hield.

Wij verzetten ons met klem tegen dit model, omdat het bestaande beschermingsmechanismen, zoals het statuut van beschermde klant met het sociaal tarief en de gewaarborgde levering, ter discussie stelt. In de plaats daarvan stelt BRUGEL een model voor dat niet alleen de gebruikers afstraft, maar de overheid ook meer geld kost.

Dit is de centrale gedachte van het voorgestelde systeem: heeft een huishouden meer dan 400 euro schuld en is er geen afbetalingsplan, of wordt dat plan niet nageleefd, dan zou de commerciële leverancier het contract zestig dagen na de ingebrekestelling kunnen beëindigen. Het huishouden wordt vervolgens automatisch overgeheveld naar Sibelga, de distributienetbeheerder (DNB).

Die overheveling naar Sibelga vormt de kern van het nieuwe systeem en BRUGEL schat dat jaarlijks ongeveer 23.500 huishoudens op die manier bij Sibelga zouden terechtkomen.

Een huishouden dat naar Sibelga overgeheveld wordt, zou dan het DNB-tarief aangerekend krijgen. Dit tarief ligt vaak dicht bij de duurste contracten op de markt en is dus aanzienlijk duurder dan het sociaal tarief dat vandaag voor beschermde klanten geldt.

Het nieuwe beschermingssysteem dreigt zo een ‘armoedeval’ te worden: in plaats van bescherming te bieden, houdt het huishoudens met schulden vast in een duurder systeem. Dit staat haaks op het huidige systeem van de beschermde klant, dat net bedoeld is om huishoudens te helpen met de afbetaling van hun schulden.

En dat is nog niet alles, want het model dat BRUGEL voorstelt, is gebaseerd op een strengere controle van het energieverbruik van kwetsbare huishoudens door middel van een stroombegrenzer. Dat roept echter vragen op over het recht van iedereen om een menswaardig leven te leiden. In dat opzicht willen we eraan herinneren dat de wijzigingen van 20 april 2022 in de gas- en elektriciteitsordonnanties een einde gemaakt hebben aan dergelijke praktijken.

Dit model zou niet alleen de energiearmoede verergeren en de waardigheid van mensen met schulden ernstig aantasten, maar de overheid ook heel wat geld kosten.

Het OCMW krijgt binnen dit systeem namelijk een centrale rol. Zodra een huishouden naar Sibelga overgeheveld is, wordt het OCMW daarvan op de hoogte gebracht. Ook daarna zou het regelmatig informatie krijgen over de situatie, bijvoorbeeld wanneer de schuld verder oploopt. De hervorming die BRUGEL voorstelt, schuift dus een zware personele, financiële en administratieve last door naar de OCMW’s, zonder duidelijke extra financiering.

Bovendien verschillen de middelen waarover OCMW’s beschikken van gemeente tot gemeente. Het systeem dreigt daardoor de bestaande territoriale ongelijkheden tussen de Brusselaars nog te vergroten.

Verder houdt het model geen rekening met de kosten voor de energiebevoorrading die de DNB zou moeten dragen, en met het risico op meer onbetaalde facturen als huishoudens een hoger tarief moeten betalen.

Tot slot betwisten we meer in het algemeen de logica van dit plan. Het model van BRUGEL wordt verantwoord vanuit de ambitie om de energiemarkt competitiever te maken en de prijzen te doen dalen. Als het echt zo eenvoudig is om de energieprijzen naar beneden te krijgen, dan horen wij graag hoe.

Volgens ons steunt deze geplande hervorming op wankele hypotheses en belooft prijsvoordelen die weinig geloofwaardig zijn. Tegelijk dreigen kwetsbare huishoudens strengere maatregelen opgelegd te krijgen, meer te moeten betalen en nog sterker gestigmatiseerd te worden, zonder dat hun energieschulden daarmee weggewerkt worden.

Onze boodschap is duidelijk: het voorgestelde model versterkt de sociale bescherming niet, maar verzwakt ze. De kosten worden ondertussen doorgeschoven naar de OCMW’s en uiteindelijk naar de hele samenleving. Die kosten zijn bovendien onvoldoende in kaart gebracht en ook de manier waarop dit initiatiefadvies tot stand gekomen is, vinden wij weinig transparant.

In deze fase is het advies van BRUGEL nog geen definitieve regelgeving, maar een document dat de richting van een mogelijke hervorming aangeeft en ter raadpleging voorgelegd werd. Om het voorstel daadwerkelijk uit te voeren, moeten er nog concrete wetgevende en operationele keuzes gemaakt worden.

Het Steunpunt SocialEnergie zal het politieke debat rond dit advies dan ook op de voet volgen. We zullen duidelijk maken waarom deze zogenaamde ‘sociale bescherming’ volgens ons tekortschiet en tegelijk voorstellen doen om de bestaande beschermingsmaatregelen te verbeteren.

Meer details zijn te vinden in deze samenvatting van het advies van BRUGEL en onze gezamenlijke reactie.