Opgeroepen worden voor het vredegerecht

De consument kan via een dagvaarding of verzoekschrift opgeroepen worden voor het vredegerecht in de volgende gevallen:

• een conflict tussen de eigenaar en de huurder over energiekosten (discussies over provisies, forfaits, kostenafrekeningen, enz.) of over de staat van de woning;
• de terugvordering van een energieschuld door de leverancier, ongeacht het bedrag van de schuld;
• een verzoek van de leverancier tot ontbinding van het contract (afsluiting), op voorwaarde dat de leverancier vooraf de voorgeschreven procedure gevolgd heeft.

1. Oproeping

De gebruiker kan op twee manieren opgeroepen worden voor de rechtbank:

• Via een verzoekschrift

Deze wijze van inleiding is vrij goedkoop en wordt aangemoedigd door de ordonnanties betreffende de organisatie van de gas- en elektriciteitsmarkt, maar is niet verplicht. Het verzoekschrift is een document dat door de eiser neergelegd of verstuurd wordt naar de griffie van het vredegerecht. In dit document moet duidelijk vermeld staan welke veroordeling gevraagd wordt. Daarna roept de griffier de verweerder op per aangetekende brief.

• Via een dagvaarding

Dit is de klassieke manier om een gerechtelijke procedure op te starten, ongeacht de materie. Een dagvaarding wordt daarom vaak gebruikt, maar het is ook de duurste procedure. Een dagvaarding is een officieel document dat door een gerechtsdeurwaarder bezorgd wordt aan de gebruiker die voor de rechter moet verschijnen.

2. Het vonnis

Soorten vonnissen

• Verstekvonnis

Als de gebruiker niet verschijnt op de zitting, spreekt de vrederechter een verstekvonnis uit. Zo’n vonnis is nooit in het voordeel van de betrokkene. De rechter baseert zich dan op de dagvaarding of het verzoekschrift en volgt meestal de vraag van de eiser (behalve wanneer die strijdig is met de openbare orde): beëindiging van het contract en/of betaling van de schuld, zonder afbetalingsplan.

• Vonnis op tegenspraak

De opgeroepen persoon kan zelf verschijnen of vertegenwoordigd worden door een echtgenoot, familielid of aanverwant met een volmacht, of door een advocaat. Wanneer de persoon aanwezig is of vertegenwoordigd wordt, spreekt men van een vonnis op tegenspraak. De vrederechter hoort beide partijen. Wanneer de zaak gepleit wordt, neemt de rechter de zaak in beraad en volgt normaal binnen een maand een vonnis. Dat wordt meestal ongeveer een week na de pleitzitting per post verstuurd. Elk vonnis moet gemotiveerd zijn. Als de gebruiker aanwezig is, krijgt die de kans om de situatie uit te leggen en houdt de vrederechter daar rekening mee. De rechter kan de schuld echter niet kwijtschelden. Als de schuld niet betwistbaar is, zal de rechter de leverancier gelijk moeten geven. De rechter kan wel beslissen over de manier waarop de schuld betaald moet worden:

• • door een afbetalingsplan toe te kennen: meestal aanvaardt de vrederechter het bedrag dat door het huishouden voorgesteld wordt, zelfs wanneer het om kleine bedragen gaat (20 à 25 euro per maand);
  • door uitstel of een verwijzing naar de rol toe te kennen, zodat de persoon extra tijd krijgt om de situatie te regelen;
  • door een vermindering van de gerechtskosten toe te staan;
  • door de herinnerings- en ingebrekestellingskosten te schrappen, waarvan de bedragen geplafonneerd zijn door de gas-, elektriciteits- en waterordonnanties en door het Wetboek van economisch recht.

Inhoud van het vonnis

Het kan nuttig zijn om onze databank met rechtspraak te raadplegen om te zien welke beslissingen rechters eerder al namen in gelijkaardige dossiers. Het blijft echter moeilijk om een nauwkeurige inschatting te maken van de slaagkansen of de risico’s op mislukking van een gerechtelijke procedure.

Wanneer de leverancier enkel de betaling van zijn schuldvordering vraagt:

1. De vervalclausule
   De vaakst voorkomende beslissing is dat de gebruiker veroordeeld wordt tot betaling van de hoofdsom, gekoppeld aan een afbetalingsplan met vervalclausule.
   Deze vervalclausule maakt het resterende bedrag onmiddellijk opeisbaar zonder ingebrekestelling wanneer een vervaldag van het afbetalingsplan niet nageleefd wordt. Dit betekent dat de leverancier bij niet-betaling van één aflossing het volledige verschuldigde bedrag in één keer kan opeisen en indien nodig een gerechtsdeurwaarder kan inschakelen.
2. Verwijzing naar de rol
   Een andere mogelijke beslissing is dat de gebruiker de hoofdsom moet betalen via een afbetalingsplan, met verwijzing naar de rol. Daarmee kan gecontroleerd worden of de afbetalingen correct nageleefd worden.
   Deze beslissing is interessant, omdat een verwijzing naar de rol betekent dat de leverancier een nieuwe zitting moet aanvragen als hij de procedure wil voortzetten. Als de gebruiker de schuld na de eerste zitting volledig terugbetaalt, zal de leverancier meestal niet opnieuw naar de rechter stappen en worden de gerechtskosten doorgaans niet doorgerekend aan de gebruiker.

Wanneer de leverancier zowel de ontbinding van het contract als de betaling van zijn schuldvordering vraagt, kan de vrederechter:

1. beslissen om het contract onmiddellijk te beëindigen en tegelijk een afbetalingsplan toe te kennen voor de terugbetaling van de hoofdsom;
2. een afbetalingsplan toekennen voor de terugbetaling van de hoofdsom en bepalen dat het contract behouden blijft zolang de gebruiker het plan naleeft. Als de gebruiker het afbetalingsplan niet respecteert, mag de leverancier het contract beëindigen zonder opnieuw naar de rechter te stappen;
3. een afbetalingsplan toekennen voor de terugbetaling van de hoofdsom en de vraag tot ontbinding naar de rol verwijzen.
   Deze laatste beslissing is het gunstigst voor de gebruiker. De leverancier moet dan opnieuw naar de rechter stappen om het contract te laten beëindigen als het afbetalingsplan niet nageleefd wordt. Houdt de gebruiker zich wel aan het plan, dan vermijdt die zowel de beëindiging van het contract als de gerechtskosten.

3. Uitvoering van het vonnis

Wanneer het vonnis uitgesproken is, wordt het eerst door de griffie aan de partijen meegedeeld.

Op verzoek van de leverancier of van Sibelga wordt het vervolgens betekend aan de gebruiker. De betekening van het vonnis is de officiële kennisgeving ervan via een gerechtsdeurwaardersexploot. Die betekening brengt extra kosten mee voor de verliezende partij.

Extra kosten vermijden
Als de veroordeelde persoon het vonnis aanvaardt, kan die extra kosten vermijden door aan de advocaat van de tegenpartij voor te stellen om het verschuldigde bedrag te betalen vóór de betekening door de gerechtsdeurwaarder.