De waterprijs stijgt: de prijsverhoging moet beperkt blijven voor de meest kwetsbare huishoudens!

Bijgewerkt op: 07/01/2026

In 2026 zal de waterprijs met meer dan 12% stijgen. Dit werd discreet aangekondigd door Vivaqua en Hydria, het bedrijf dat instaat voor de opvang en zuivering van afvalwater en het bestrijden van overstromingen. Ze hebben laten weten dat dit een stijging van meer dan 41,49 euro per jaar zou betekenen voor een gemiddeld huishouden van twee personen dat 62 m³ per jaar verbruikt[1].

Dit gemiddelde van 31 m³ per persoon is niet representatief voor wat we vaststellen. Het verbruik in woningen van slechte kwaliteit ligt over het algemeen hoger. Volgens ons is een verbruik van 44 m³ per persoon normaal. In werkelijkheid zullen de huishoudens met de slechtste huisvesting dus harder getroffen worden dan aangekondigd.

Vivaqua rechtvaardigt deze sterke stijging door het grote aantal onbetaalde facturen. Dat er meer facturen onbetaald blijven, valt echter toe te schrijven aan verschillende factoren:

• De armoede stijgt in Brussel.
• Sinds de overstap naar een nieuw IT-systeem in 2021 verloopt de facturatie bij Vivaqua erg problematisch. Veel huishoudens ontvingen daardoor pas lange tijd na het verbruik in één keer een zeer hoge factuur.
• Vroeger factureerde Vivaqua op jaarbasis. Nu stuurt ze driemaandelijks en soms zelfs maandelijks facturen uit. Vivaqua onderneemt nu stappen wanneer maandelijkse facturen onbetaald blijven, terwijl ze dat vroeger niet deed. Daardoor stijgt uiteraard het aantal onbetaalde facturen waarvoor aanmaningen en ingebrekestellingen verzonden worden.

Met de verhoging van de waterprijs voor huishoudens, die door de Brusselse regulator Brugel is goedgekeurd, maar alleen voor het jaar 2026, zal het probleem van de onbetaalde facturen alleen maar erger worden.

Het Comité van Watergebruikers, waarin wij zetelen als vertegenwoordiger van de Coördinatie Gas-Elektriciteit-Water, eist dan ook om:

• Een deel van de kosten voor de zuivering van afvalwater uit de facturen van de huishoudens te halen. De hoeveelheid afvalwater is namelijk meer dan twee keer zo groot als de hoeveelheid water die door de Brusselaars verbruikt wordt. De saneringskosten omvatten ook de kosten voor een nieuw stormbekken. Al deze bedragen hebben niets te maken met het verbruik en mogen dus niet doorberekend worden in de individuele facturen.
• De bestaande sociale maatregelen te versterken: aangepaste tarieven, verbod op het afsluiten van water en steun via het Sociaal Waterfonds.
• Financieel tussen te komen in de vorm van een percentage van de waterprijs in plaats van een vast bedrag per m³ om beter rekening te houden met de evolutie van de prijs per m³, zowel voor de sociale tegemoetkoming voor water als voor het Sociaal Waterfonds.
• Te bekijken of het haalbaar is om de eerste m³ water gratis te maken voor mensen met het RVT-statuut in Brussel.
• Toegankelijke waterpunten te voorzien in het openbaar, ook in de winter, voor daklozen of mensen in een kwetsbare situatie, onder andere door meer gratis openbare fonteinen, toiletten en douches aan te bieden.
• Op brede schaal te informeren over het recht van gebruikers op redelijke afbetalingsplannen voor hun waterfacturen.
• De fysieke loketten van Vivaqua te behouden en op brede schaal te informeren over deze loketten en hun openingsuren.
• Begunstigden van de ‘sociale tegemoetkoming voor water’ [2] de mogelijkheid te blijven bieden om een aanvraag in te dienen om deze tegemoetkoming met terugwerkende kracht te ontvangen, zonder beperking in de tijd.

Deze voorstellen werden geformuleerd in de officiële adviezen die de voorbije weken uitgebracht werden: het Comité van Watergebruikers werd drie keer door Brugel gevraagd om adviezen uit te brengen over tariefkwesties met betrekking tot Hydria en Vivaqua: over de tariefmethodologie van Hydria (2027-2028), over die van Vivaqua (2027-2031) en over de dringende aanpassing van de tarieven voor 2026[3]. Het Comité bracht ook een initiatiefadvies uit over het Waterbeheerplan van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 2028-2033[4].

Al deze adviezen kaderen in een gemeenschappelijke context van ingrijpende veranderingen in de watersector in Brussel: er zijn investeringen nodig om het rioleringsnet te renoveren en op Europees niveau worden strengere milieunormen ingevoerd voor de verwerking van afvalwater.

Deze veranderingen zijn nu meer dan ooit een kans om kwetsbare huishoudens te beschermen tegen toekomstige verhogingen van de waterprijs. We willen er nogmaals aan herinneren dat water een basisbehoefte en dus onontbeerlijk voor de gezondheid en de menselijke waardigheid is.

De komende weken zal het Steunpunt SocialEnergie de beleidsmakers interpelleren om ervoor te zorgen dat de sociale maatregelen in de officiële adviezen van het Comité van Watergebruikers ook echt omgezet worden in concrete actie.

[1] https://verslag.vivaqua.be/2024/vivaqua-in-t-kort/kerncijfers/

[2] https://www.socialenergie.be/nl/water/sociale-maatregelen-en-bescherming/sociale-interventie/

[3] De drie adviezen zijn hier terug te vinden:
https://www.brupartners.brussels/sites/default/files/advices/A-2025-003-CUE-FR.pdf
https://www.brupartners.brussels/sites/default/files/advices/A-2025-004-CUE-FR.pdf
https://www.brupartners.brussels/sites/default/files/advices/A-2025-005-CUE-FR.pdf

[4] https://www.brupartners.brussels/sites/default/files/advices/A-2025-002-CUE-FR.pdf