Faq van de sectie verbruik
Geplaatst op: 23/05/2016 - Bijgewerkt op: 20/08/2026
Er zijn diverse maatregelen beschikbaar om huishoudens te helpen bij het opvangen van hun energiekosten.
- Voor gas en elektriciteit:
- Voor water:
Als het huishouden zijn factuur niet betaalt, zijn de leveranciers verplicht bepaalde procedures te volgen, die bedoeld zijn om de consument te beschermen.
- Procedure bij niet-betaling van de gas- of elektriciteitsrekening: lees deze pagina
- Procedure bij niet-betaling van de waterrekening: lees deze pagina
Een alomvattende analyse van de situatie kan wellicht andere onderliggende problemen aan het licht brengen en voorkomen dat het huishouden het risico loopt in de schulden te raken en mogelijk wordt afgesloten.
Als u hulp nodig heeft bij een specifiek geval, kunt u contact met ons opnemen via 02 526 03 00 of via socialenergie@fdss.be.
Geplaatst op: 09/03/2026 - Bijgewerkt op: 16/03/2026
Wat te doen bij symptomen (misselijkheid, duizeligheid, hoofdpijn) die op een CO-vergiftiging kunnen wijzen?
- Denk aan je eigen veiligheid: bevindt er zich in een bepaalde kamer een bewusteloos slachtoffer, ga er dan niet binnen zonder zeker te zijn van de situatie. Bel onmiddellijk de hulpdiensten.
- Verlucht het lokaal: open de deuren en vensters als dat zonder gevaar kan.
- Bel de hulpdiensten op het nummer 112 en meld dat je een vermoeden van CO-vergiftiging hebt. Bevindt er zich in de woning een bewusteloze persoon, geef dit dan zeker mee.
- Schakel het toestel indien mogelijk uit (let op: een toestel op houtskool of hout kan niet uitgeschakeld worden!).
- Haal het slachtoffer of de slachtoffers uit de ruimte in kwestie.
- Als het slachtoffer niet meer ademt, start je een reanimatiepoging.
- Leg het slachtoffer in een stabiele positie op de zij zodat de persoon niet kan stikken bij het overgeven.
Bron: https://www.centreantipoisons.be/intoxications-au-co/co-vergiftiging#Behandeling
Waar moet je tijdens een huisbezoek op letten?
Maatschappelijk werkers zijn geen techniekers of loodgieters en hebben niet de competenties van iemand die in de bouw werkt. Toch kunnen bepaalde zaken tijdens een huisbezoek hun aandacht trekken:
1. Periodieke controle – werden de installaties recent onderhouden door een EPB-technicus?
Voor een gasboiler of -ketel moet er om de twee jaar een periodieke controle door een EPB-verwarmingsketeltechnicus GI uitgevoerd worden. Voor een ketel op stookolie moet dit jaarlijks gebeuren door een EPB-verwarmingsketeltechnicus L. De eigenaar moet erop toezien dat deze wetgeving gerespecteerd wordt. Het onderhoud zelf en de kosten ervan zijn de verantwoordelijkheid van de huurder.
De EPB-verwarmingsketeltechnicus voert tijdens het bezoek het onderhoud uit, kijkt na of alles nog goed werkt, controleert of het toestel compatibel is met het nieuwe rijke gas, en stelt een certificaat op als bewijs van de periodieke EPB-controle.
Sommige techniekers weigeren bij een non-conformiteit om de periodieke controle of een herstelling uit te voeren. Ze verlaten de woning zonder enige interventie en overhandigen geen document. Op die manier vermijden ze dat ze als laatste persoon iets aan het toestel gedaan hebben, zodat ze zich bij een eventueel ongeval niet zouden moeten verantwoorden.
Deze redenering is niet alleen onjuist, maar vooral ook onverantwoord. Erkende techniekers zijn opgeleid om non-conformiteiten vast te stellen, zowel aan het toestel zelf als aan de ruimte errond. Ze zijn dus verplicht om de bewoner officieel te waarschuwen door een attest met de gebreken te overhandigen en dit attest naar Leefmilieu Brussel op te sturen. Bij ernstig gevaar moet de technieker zelf Sibelga op de hoogte brengen.
Als er dus een ongeval zou gebeuren en de technieker geen enkel probleem gemeld hebt, kan die daarvoor ter verantwoording geroepen worden.
De technieker heeft het recht om geen technische handelingen uit te voeren, maar moet wel steeds een attest afleveren met vermelding van de redenen waarom deze handelingen niet uitgevoerd werden.
Dit attest kan achteraf gebruikt worden om de installatie volledig in orde te brengen.
2. Voldoet de installatie aan de nodige normen voor ventilatie en luchttoevoer? Zijn de ventilatieroosters vrij?
Het Steunpunt SocialEnergie stelde een technische fiche op met de minimumvereisten per type toestel: Risico op CO-vergiftiging.
3. Werkt de afvoer van de verbrande gassen correct? Is er voldoende afstand tussen de afvoer aan de buitenkant van de woning en een luchttoevoerpunt?
4. Als je over een CO-melder beschikt, kan je de waarden zelf opnemen.
Het Steunpunt SocialEnergie stelt zo’n toestel gratis ter beschikking van de maatschappelijk werkers die huisbezoeken uitvoeren. Het toestel kan aangevraagd worden via dit formulier. We kunnen je indien nodig ook vergezellen tijdens zo’n huisbezoek.
Ben je niet zeker en/of heb je zelf geen CO-melder, aarzel dan niet om contact op te nemen met de VBIG (Sibelga) om de installatie te laten controleren.
Ook als je zelf geen huisbezoeken uitvoert, kan je de risico’s helpen voorkomen, namelijk door:
- te vragen of de installatie regelmatig onderhouden wordt;
- waakzaam te zijn voor eventuele gezondheidsklachten;
- je gesprekspartners voldoende te informeren.
Geplaatst op: 16/12/2025 - Bijgewerkt op: 16/07/2026
Sibelga rolt geleidelijk aan ‘slimme’ (wij spreken liever van ‘digitale’) meters uit. Dit gebeurt binnen een duidelijk afgebakend kader.
De installatie van een digitale meter is verplicht[1]:
- bij de aansluiting van een nieuw of een ingrijpend gerenoveerd gebouw;
- bij de vervanging van een meter wegens ouderdom of technisch defect;
- bij de productie van energie (bijvoorbeeld via zonnepanelen);
- bij de installatie van een laadpunt voor een elektrisch voertuig;
- bij de installatie van een batterij;
- bij het delen van energie;
- bij een jaarlijks verbruik van meer dan 6.000 kWh;
- bij de installatie van een warmtepomp.
Los van de gevallen die in de ordonnantie opgenomen zijn, kunnen consumenten zich verzetten tegen de vervanging van hun meter door een digitale meter. Zij moeten hun weigering wel duidelijk meedelen aan Sibelga. Het uitblijven van een reactie wordt beschouwd als een stilzwijgende instemming.
Communicatiefunctie[2]?
Bij de installatie van een meter is het automatisch uitlezen op afstand (de zogenaamde ‘communicatiefunctie’) standaard uitgeschakeld, behalve bij het produceren en/of delen van energie. Om het lezen op afstand te activeren, heeft Sibelga de toestemming van de gebruiker nodig.
Meer informatie op www.sibelga.be/nl/faq/slimme-meter/hoe-activeer-ik-het-automatisch-uitlezen-van-de-gegevens-van-de-slimme-meter
[1] Art. 26octies, §2 van de ordonnantie van 19 juli 2001 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Zie ook het advies van Brugel: https://brugel.brussels/publication/document/adviezen/2024/nl/ADVIES-382-SLIMME-METERS.pdf
[2] Art. 26octies, §4 van de ordonnantie van 19 juli 2001 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Geplaatst op: 14/10/2025 - Bijgewerkt op: 19/08/2026
Klinkt het bekend? Je hebt een kostenafrekening in handen maar geen flauw benul waar je moet beginnen om te begrijpen wat er precies gefactureerd wordt.
We geven je graag enkele tips om heel eenvoudig een eerste analyse uit te voeren en eventuele fouten op te sporen. Meer informatie vind je in dit praktische overzicht (in het Frans).
We voegen ook kostenafrekeningen van Ista en Techem toe met een aantal aantekeningen, die je helpen bij het ontcijferen van dergelijke afrekeningen.
1. Vergelijk het verbruik voor verwarming
Op het eerste gezicht is het altijd moeilijk om in te schatten of het verbruik voor verwarming op een afrekening al dan niet ‘hoog’ is. Dat komt doordat de calorimeters van de eenheden niet weergegeven worden in kWh of m³. Deze eenheden worden gebruikt om het gasverbruik tussen de verschillende woningen te vergelijken, al hebben ze op zich geen echte waarde.
Hierbij twee handige manieren om een eerste beeld te krijgen:
Ten eerste, vergelijk de kostenafrekeningen van eenzelfde woning met die van het jaar voordien. Zo weet je bijvoorbeeld of het factuurbedrag van het gebouw gestegen is.
Ten tweede, kijk naar het gasverbruik van een bepaald appartement ten opzichte van het volledige gebouw, want dat kan ook interessante informatie opleveren. Als een gebouw bijvoorbeeld uit vijf wooneenheden bestaat (dus ongeveer 20% per woning) en één bewoner instaat voor 50% van de verwarmingskosten, dan kan een huisbezoek aangewezen zijn (zie onderstaand voorbeeld).
2. Controleer de prijs van warm en koud water
De meterstand staat normaal gezien duidelijk vermeld op de afrekening, zodat je ze gemakkelijk kan vergelijken met het standaardverbruik. Voor de prijs is dat echter minder voor de hand liggend.
Sinds 2022 wordt de waterprijs lineair berekend in het Brussels Gewest. Het tarief staat op de website van Vivaqua. Toch gebeurt het regelmatig dat de prijs per m³ koud water op de afrekening afwijkt van de officiële prijs per m³ op de website van Vivaqua. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de meterstanden van de hoofdmeter door Vivaqua niet op hetzelfde moment opgenomen worden als de meterstanden van de doorstroommeters.
Is er echter een te groot verschil tussen de gefactureerde prijs en de officiële Vivaqua-prijs, dan kan er sprake zijn van een probleem. Denk aan een lek in de gemeenschappelijke ruimten, een fout in de meteropname, …
Ditzelfde probleem geldt voor de post warm water. Deze bestaat enerzijds uit koud water dat verwarmd werd en anderzijds uit gas/mazout waarmee het water verwarmd werd. In onze ervaring stellen we vast dat de prijs van warm water in september 2025 tussen 15 en 25 euro per m³ schommelt, afhankelijk van de prestaties van de apparatuur, eventueel energieverlies, de grootte van het gebouw, …
Het gemiddelde waterverbruik (warm en koud water) per persoon en per jaar ligt naar schatting op zo’n 40 m³, ofwel 400 hectoliter (hl).
3. Kijk welke kosten niet aan de huurder doorberekend mogen worden
Hou steeds rekening met de bepalingen in de huurovereenkomst. De Brusselse Huisvestingscode bepaalt wat er in een huurovereenkomst moet staan (artikel 218 BHC).
Enerzijds moet de huurovereenkomst vermelden welke kosten er zijn en hoeveel die naar schatting bedragen, en dit voor de private en/of gemeenschappelijke delen. Anderzijds moet duidelijk vermeld staan of die kosten berekend worden op basis van de werkelijke kosten (al dan niet met een systeem van periodieke voorschotten) of op basis van een forfait dat alle uitgaven zou moeten dekken.
Daarnaast moeten de volgende zaken beschreven worden:
- de berekeningswijze
- het aantal quotiteiten in de mede-eigendom
- het al dan niet bestaan van individuele meters voor water, gas en elektriciteit, met eventueel de meternummers en de EAN-code of een andere individuele code.
- de verdeling van de gemeenschappelijke kosten. Door het grote aantal verschillende kosten is het niet altijd eenvoudig te weten welke kosten aan de huurders doorberekend kunnen worden.
Voor begunstigden van een OVM geldt een aparte wetgeving, zie ook onze fiche hierover (in het Frans). Zo bepaalt het BBHR van 14 november 1996 een limitatieve lijst van de kosten die aangerekend kunnen worden.
4. Controleer de meterstanden van de calorimeters
Een controle van de meterstanden kan soms problemen met de radiatorkranen aan het licht brengen. Als er voor een bepaalde radiator meer eenheden vermeld worden dan voor een andere, terwijl die zich in een niet of nauwelijks verwarmde ruimte bevindt, kan dat op een technisch probleem wijzen, bijvoorbeeld met een kraan of een geblokkeerde radiator. In dat geval kan een huisbezoek aangewezen zijn.
5. Controleer of de meterstanden opgenomen werden dan wel of het om een schatting gaat
Als de energiemaatschappij geen toegang heeft tot de calorimeters, zal ze zelf een schatting maken van het verbruik, net zoals ze dat doet voor de energiefacturen. Controleer dus of de afrekening gebaseerd is op het werkelijke verbruik, en niet op een geraamd forfait.
In het geval van een ‘opgenomen’ verbruik staan er over het algemeen geen aparte opmerkingen op de afrekening. Bij een schatting daarentegen staan er opmerkingen als ‘Ontbrekend toestel’, ‘Forfait’, ‘Niet geplaatst’, ‘NT’ (niet-toegankelijk) of ‘GV’ (geschat verbruik). Ook de aanwezigheid van twee identieke cijfers in de kolom ‘meterstanden’ is een goede aanwijzing.
Weet wel dat door de komst van de digitale tellers de meterstanden steeds vaker op afstand en na een bepaalde termijn opgenomen worden, waardoor er geen fysieke meteropnames meer zijn.
Toch blijft het aangewezen om de meterstanden te controleren.
Wat moet je doen bij een fout?
Als je een afrekening betwist, kan je in eerste instantie contact opnemen met de syndicus, de verhuurder of de externe maatschappij (Ista, Techem, …). Zij kunnen vaak helpen om de berekening te verduidelijken en een oplossing in der minne te vinden.
De verhuurder of syndicus stuurt de facturen van het gebouw meestal door, zodat het externe bedrijf van de meteropname een opsplitsing tussen de verschillende wooneenheden kan maken. Afhankelijk van het type probleem (bedrag of opsplitsing) kan het interessant zijn om contact op te nemen met de juiste partij. Sowieso moet de verhuurder de aangerekende kosten altijd kunnen rechtvaardigen en contact opnemen met Ista, Techem of Aquatel om meer informatie te verkrijgen.
Als dat niet tot een oplossing leidt, kan je als klant terecht bij een ombudsdienst om klacht in te dienen. Als laatste redmiddel kan de zaak naar de vrederechter, die een verzoening[1] kan organiseren of een klassieke rechtszaak kan opstarten.
Zit je na deze controles nog altijd met vragen? Dan kunnen wij je helpen om de afrekeningen meer in detail te bestuderen. We zijn bereikbaar op 02 526 03 00 en per mail via socialenergie@fdss.be.
We organiseren gratis opleidingen om kostenafrekeningen beter te begrijpen. Meld je aan voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van de opleidingsdata. We kunnen deze opleiding trouwens ook ter plaatse organiseren voor uw hele team. Neem gerust contact met ons op!
Naar duidelijkere kostenafrekeningen
Hoewel een recente wijziging van de Brusselse Huisvestingscode een aantal verbeteringen omvat, zoals de invoering van een correctieregeling en de verplichting om de meterstanden ter plaatse op te nemen, zijn de regels voor kostenafrekening nog te vrijblijvend.
Daarom pleiten we voor:
- duidelijke en leesbare afrekeningen volgens een uniform model;
- één berekeningswijze voor gebouwen met gemeenschappelijke voorzieningen;
- facturen op basis van werkelijk verbruik;
- een snelle toegang tot de elementen waar de berekening op gebaseerd is;
- een verbod om meerdere afrekeningen per jaar te sturen. Sommige verhuurders willen graag overschakelen op maandelijkse afrekeningen, terwijl de juistheid van de gefactureerde bedragen hier niet gegarandeerd kan worden.
[1] De verzoening via de vrederechter is een gratis procedure om een geschil in der minne te regelen. De rechter helpt daarbij als ‘neutrale derde’ om zelf een akkoord te vinden. Bij een akkoord legt de rechter de voorwaarden vast in een proces-verbaal, dat dezelfde waarde heeft als een vonnis.
Geplaatst op: 31/05/2016 - Bijgewerkt op: 20/08/2026
Nee. Er bestaat in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geen korting voor grote gezinnen of levering van gratis kWh.
Het sociaal tarief kan aan bepaalde huishoudens worden toegekend. Meer informatie vindt u op deze pagina.
Het is altijd nuttig om samen met het gezin na te gaan:
- of zijn contract afgestemd is op zijn verbruiksprofiel. Meer informatie daarover vindt u op deze pagina.
- of zijn verbruik redelijk is. Meer informatie daarover vindt u op deze pagina.
Geplaatst op: 31/05/2016 - Bijgewerkt op: 19/08/2026
Het is belangrijk om zo snel mogelijk te reageren.
- Analyseer de factuur samen met het gezin om te achterhalen waarom het bedrag zo hoog is.
- Lees de praktische fiche over de analyse van een aardgas- en/of elektriciteitsfactuur.
- De facturen met toelichting van TotalEnergies, Engie en Luminus kunnen u helpen de factuur te begrijpen.
- Als de factuur een onregelmatigheid vertoont (geschatte meterstand, foutieve of ontbrekende gegevens, enz.), neem dan contact op met de leverancier om de gegevens te laten corrigeren. Vraag de leverancier bij die gelegenheid ook om uitleg over de punten die vragen oproepen.
- Als het huishouden het gevraagde bedrag betwist, kan het zich wenden tot de ‘klachtendienst’ van de leverancier.
- Na controle en eventuele correcties kan het huishouden, indien nodig, met de leverancier onderhandelen over een betalingsplan. Er is ook financiële steun beschikbaar via de OCMW’s
- Een globale analyse van de situatie kan mogelijk andere, onderliggende problemen aan het licht brengen en voorkomen dat de schuldenlast van het gezin verder stijgt en dat de energietoevoer wordt afgesloten. Neem voor meer informatie hierover contact op met onze maatschappelijk consulent.
Wacht niet om actie te ondernemen!
De leverancier zal minder geneigd zijn om een afbetalingsplan toe te staan, als het gezin niet op zijn briefwisseling antwoordt.
Als je voor een specifiek geval graag ondersteuning krijgt, kan je contact met ons opnemen op 02/526 03 00 of via socialenergie@fdss.be.
Geplaatst op: 31/05/2016 - Bijgewerkt op: 19/08/2026
Enkele tips:
- Neem ’s avonds voor het slapengaan de meterstanden op. Neem de volgende ochtend opnieuw de meterstanden op voordat u gelijk welk toestel gebruikt. Als de meterstanden niet dezelfde zijn, is er mogelijk ergens een lek.
- Bind de strijd aan met energieverslindende toestellen. Sommige toestellen verbruiken enorm veel energie als ze aan staan.
- Er is mogelijk een administratieve fout geslopen in de opgenomen meterstanden of de meettoestellen (cijfer verkeerd overgenomen, geschatte meterstand, …). Daarom is het belangrijk dat er altijd iemand aanwezig is bij de opname van de meters of calorimeters en is het aangewezen om de meterstanden op hetzelfde moment op te nemen als de technicus. Bij een fout neemt u contact op met de leverancier of de beheerder van het gebouw om te vragen dat de fout wordt rechtgezet. Deze standaardbrief kan u daarbij helpen.
- Door de meterstanden regelmatig op te nemen, kan de evolutie van het verbruik goed worden opgevolgd.
- Door de installaties regelmatig te controleren en onderhouden, kan energie worden bespaard.
Voor meer gedetailleerde informatie kunt u deze pagina lezen.
Als deze paar controles uw vragen niet hebben beantwoord, kunnen wij uw vragen beantwoorden en u zelfs begeleiden bij een huisbezoek. Wij zijn bereikbaar op 02 526 03 00 en per e-mail via socialenergie@fdss.be.
Geplaatst op: 24/05/2016 - Bijgewerkt op: 19/08/2026
Om deze vraag te beantwoorden, kan het reële verbruik van het gezin vergeleken worden met een referentieverbruik. Het referentieverbruik is een schatting van het gemiddelde verbruik van een gezin in een situatie die vergelijkbaar is met die van het betrokken gezin.
Op deze pagina leest u hoe u het reële verbruik van het gezin kunt bepalen.
Op deze pagina vindt u het referentieverbruik.
